Myndband af framboðsræðu
Ólöf Nordal kosin varaformaður from Sjálfstæðisflokkurinn on Vimeo.
Ræða á landsfundi
Ágætu flokkssystkin, kæru landsfundarfulltrúar.
Fyrir rúmum 20 árum stóð hér góður vinur og að öðrum ólöstuðum einn besti varaformaður Sjálfstæðisflokksins og lét af embætti í fyrra sinn. Við það tækifæri vitnaði Friðrik Sophusson við lok ræðu sinnar í Sigurð Nordal og hvernig hann lýsti viðhorfi forfeðra okkar. Sigurður vitnar í bók sinni, Íslensk menning, til ævagamallar frakkneskrar heimildar þar sem segir að víkingar hafi legið við land með mikinn flota. Sendimaður var gerður á fund þeirra og spurði um höfðingja liðsins. Honum var svarað: "Vér erum allir jafnir."
Friðrik lagði út af þessum orðum svo að það hafi verið fjarri að víkingar berðust eins og höfuðlaus her. Þeir kunnu vel að hlíta þeirri forystu sem nauðsynleg var. Svarið sýndi hins vegar að sérhver óbreyttur liðsmaður var sjálfráður og gat tekið frumkvæði í sínar hendur án valdboðs og bar ábyrgð á gjörðum sínum.
Á eftir kjósum við okkur forystufólk og ég óska eftir stuðningi ykkar til varaformennsku.
Fái ég þann stuðning, lít ég svo á að ég standi í framlínu jafningja, til að berjast fyrir hugsjónum okkar. En hlutverki landsfundarfulltrúa er ekki lokið með því að velja forystu á landsfundi. Ábyrgðin á framhaldinu er ekki eingöngu hjá þeim sem kosnir eru. Hún er okkar allra. Við skulum frekar minnast svarsins sem sendiboðinn fékk: „Vér erum allir jafnir“.
Við Sjálfstæðismenn erum allir jafnir. Við berjumst saman fyrir hugsjónum okkar.
Þegar Friðrik kvaddi embætti varaformanns haustið 1989 grunaði fáa að 18 mánuðum síðar ætti hann eftir að snúa aftur til verks og verða varaformaður í 8 ár enn. Þá undir forystu Davíðs Oddssonar sem leiddi Sjálfstæðisflokkinn og Ísland í eitt mesta uppgangsskeið Íslandssögunnar. Til eru þeir, sem láta sem árangurinn sem náðist á þeim árum sé léttvægur og lítilsverður. Velgengnina hafi rekið á fjörur okkar með samningnum um evrópska efnahagssvæðið. Það er röng skýring á sögunni.
Síðasta haust gaf fjármálaráðuneyti Steingríms J. Sigfússonar út lítið rit þar sem fram kom að á árunum 1994 til 2005 var af öllum OECD löndunum kaupmáttar aukning einna mest á Íslandi. Á þessum árum undir stjórn Sjálfstæðisflokksins jókst kaupmáttur íslenskra heimila um helming. Það er ekki haft hátt um þennan árangur nú en hann er ekkert til að skammast sín fyrir. Hann segir okkur frekar að við getum staðið keik og stolt af mörgum störfum okkar.
Það er vitaskuld rétt að ýmislegt fór úrskeiðis. Við höfum ekki enn náð áttum eftir hrun bankanna haustið 2008. Við erum enn að fá fréttir af ákvörðunum sem teknar voru í fjármálakerfinu í aðdraganda hrunsins og hafa haft og munu hafa afgerandi áhrif á efnahag þjóðarinnar. Ekkert okkar óraði fyrir þeirri samtryggingu og klíkustarfsemi sem var við lýði í fjármálakerfinu og birtist glögglega í skýrslu rannsóknarnefndarinnar. Og við Sjálfstæðismenn stöndum frammi fyrir því að þær gjörðir og vinnubrögð sem þar viðhöfðust voru á okkar vakt. Við höfum ávallt sagt að engum væri betur treystandi til að halda utan um efnahagsstjórn landsins en okkur Sjálfstæðismönnum. Nú þurfum við að takast á við það, að við skiluðum íslensku þjóðarbúi frá okkur í gríðarlegum vanda.
Þetta eru hlutir sem við verðum að gera okkur grein fyrir og læra af.
En það er líka í lagi að rifja upp hvað aðrir flokkar sáu í spilunum á þessum tíma:
Vinstri grænum er hampað fyrir að vera ekki hrunflokkur. Það er ekki fyrir þeirra eigin gjörðir sem svo er. Vorið 2007, eftir að ekki átti að vera hægt að bjarga bönkunum gengu vinstri grænir til kosninga með þessi orð í stefnu skrá sinni:
Engin ástæða er því til að óttast samdrátt eða niðursveiflu í hagkerfinu ef rétt er á málum haldið.
Það var nú öll framsýni þeirra.
Fyrir nokkrum árum var um það rætt að stjórnmál nútímans væru orðin innantóm. Átakalínur væru horfnar. Eftir áralanga velmegun og vöxt höfðu vinstrimenn gefist upp. Stefna okkar hægrimanna réði allstaðar. Til dæmis hétu allir flokkar því að lækka skatta fyrir þingskosningar 2007. Meira að segja Vinstri grænir! En þeir minnast ekki á þau loforð nú. Vinstri grænir eru búnir að gleyma því, eins og andstöðunni við ICESAVE og Evrópusambandið. Það eina sem þeir hafa haldið eftir er andstaðan við almenna skynsemi. Hún hverfur víst aldrei.
Í árdaga Reykjavíkur var gantast um það að hún byrjaði í Bráðræði og endaði í Ráðleysu.
Þetta hljómar nú eins og lýsing á ríkisstjórninni. Hún byrjaði í bráðræði fyrir 18 mánuðum tæpum og er nú sokkin á bólakaf í ráðleysu. Núverandi ríkisstjórn elur á sundrung og deilum. Hún teflir hverju máli á eftir öðru fram sem virðist ekkert markmið hafa annað en að skapa óróa. Engin forysta er fyrir nokkrum hlut. Á sama tíma og við Íslendingar berjumst fyrir efnahagslegu sjálfstæði sitjum við uppi með forystumenn ríkisstjórnar sem hafa ekki borið gæfu til þess að sameina þjóðina í því verki sem stöndum í og framundan er.
Þessi ríkisstjórn er réttnefnd Ráðleysa og hún verður ekki langlíf. Þess vegna stend ég hér og óska eftir stuðningi ykkar. Því áður en langt um líður munum við standa saman hlið við hlið, berjast fyrir Sjálfstæðisstefnunni og hafa sigur.
Ágætu félagar
Það urðu mikil tíðindi á flokksráðsfundi fyrir örfáum vikum þegar farsæll og vinsæll varaformaður flokksins, Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, ákvað að láta af því embætti. Þar vék úr forystusveit flokksins um sinn, sterkur einstaklingur og kær vinur sem notið hefur mikils stuðnings meðal flokksmanna. Ég ákvað, eftir nokkra umhugsun að gefa kost á mér í þetta embætti. Fyrir því eru einkum tvær ástæður. Í fyrsta lagi hef ég djúpa sannfæringu fyrir því að sterkur og samstíga Sjálfstæðisflokkur sé það afl sem mun leiða þessa þjóð út úr erfiðleikunum. Ég trúi því að með því að efla samstöðu flokksmanna bæði innan héraða og á milli héraða getum við skapað þá miklu breiðfylkingu Sjálfstæðismanna sem við öll þurfum á að halda. Ég trúi því að með því að næra æðakerfi flokksins, sem er fólkið sjálft sem í honum er, munum við eflast mjög og ná fyrri styrk. Það gerum við með því að skapa skipulag og vettvang fyrir flokksmenn til að tala saman og veita kjörnum fulltrúum og embættismönnum flokksins í senn stuðning, viðnám og gagnrýni – allt með það að markmiði að efla sveitina.
Hin ástæðan er í raun upphaf og endir alls þess sem þessi flokkur stendur fyrir og það eru þær skoðanir sem við deilum saman. Við þurfum að læra af þeim atburðum sem hér hafa orðið en við þurfum líka að vita og skilja að það er ekki vegna grundvallarstefs Sjálfstæðisflokksins sem þetta mikla efnahagshrun varð. Sú stefna sem okkar sterku leiðtogar settu fram strax á upphafsdögum
Sjálfstæðisflokksins er sú stefna sem við eigum aldrei að hvika frá. Ég vil leggja mitt af mörkum til að þetta verði að veruleika. Ég vil leggja til reynslu mína úr atvinnulífinu, sem þingmaður í landsbyggðarkjördæmi og sem þingmaður í Reykjavík. Ég vil hefja merki flokksins upp. Ég vil sjá stoltan og kraftmikinn Sjálfstæðisflokk. Ég vil sjá sameinaða sveit einstaklinga sem sækja fram með stefnu flokksins hátt á lofti. Styrkur okkar hefur ávallt verið sá að standa saman sem einn maður þegar gefur á bátinn. Pólitískir andstæðingar okkar hafa öfundað okkur af þeirri samstöðu sem einkennt hefur flokk okkar. Þrátt fyrir að innan flokksins hafi gegnum tíðina verið skiptar skoðanir um einstaka þætti, höfum við borið gæfu til þess að standa sameinuð um stefnumál okkar. Það er mesti styrkur Sjálfstæðisflokksins.
Kæru landsfundarfulltrúar
Þegar fjármálakerfið var hér á fullri ferð, leit ég til þess, að skoða þyrfti gjaldmiðilsmál Íslands til framtíðar. Ég viðurkenni fúslega að í því sambandi fannst mér ástæða til að skoða kosti og galla þess að kanna aðild að Evrópusambandinu með evru í huga.
En aldrei hafa verið verri skilyrði til slíkrar könnunar en nú. Evrópusambandið og evran eru í uppnámi vegna vandræða Grikklands og annarra jaðarríkja. Fyrir utan það að yfirgnæfandi andstaða er meðal þjóðarinnar gegn aðildarviðræðum. Þar við bætist að framkoma Evrópuríkjanna í Icesave málinu hefur gengið algjörlega fram af mér. Þar horfi ég og við öll upp á yfirgang þjóða gagnvart beygðri vinaþjóð. Öllum ráðum var beitt og verður beitt, til að beygja okkur til hlýðni í Icesave málinu. Settar voru fyrir okkur hindranir hjá Alþjóða gjaldeyrissjóðnum. Reynt var að stöðva lán vinaþjóða til okkar. Og við stöndum enn í foraðinu miðju. En við munum ekki gefa eftir. Það beygir okkur enginn. Og á þá á sama tíma að fara bónleið til búðar í Brussel?
Ég sagði nei við þessu aðildarferli síðasta sumar og talaði gegn því í ræðum á Alþingi. Það var að mínu viti afskaplega óskynsamlegt að hefja aðildarviðræður við Evrópusambandið eins og gert var og það hefur komið í ljós hvers konar óráð það var. Það er að auki alveg óþolandi að haldið sé á hagsmunum þjóðarinnar í hverju málinu á fætur öðru með slíkri linkind sem gert hefur verið. Fyrst tapaðist mannorð okkar vegna framgöngu misvitra fjármálaspekúlanta. Svo æðir ríkisstjórnin , án nokkurs umboðs frá þjóðinni, af stað í Brussel leiðangur, auk þess sem hún hreint og beint klúðrar miklum fjárhagslegum hagsmunum þjóðarinnar í ICESAVE málinu. Á þessum tímum er mikilvægara að beina kröftunum í að hlúa að því sem mun skila okkur áfram inn í framtíðina, heimilum og fyrirtækjum í landinu. Við þurfum að hjálpa heimilunum og vekja með þeim von í brjósti að hér sé og verði þeirra framtíðarheill. Við eigum að standa með okkur sjálfum og taka nauðsynlegar ákvarðanir til þess að efla kjör fólksins í landinu. Velferðarmál númer 1 2 og 3 er að skapa atvinnu fyrir fólk. Á því byggist endurreisnin.
Okkar verkefni núna er að hefja stefnu og sýn Sjálfstæðisflokksins hátt á loft því það er á þeim grunni sem þetta land nær sínum fyrri styrk. Við þurfum þó að nálgast verkefnið af auðmýkt. Ekki þeirri uppgerðarauðmýkt sem álitgjafar kalla eftir, heldur af þeirri auðmýkt sem sýna þarf því verkefni að vinna í þágu almennings.
Virðing fyrir einstaklingnum er grunnstefið í Sjálfstæðisstefnunni.
Þess vegna segi ég að við nálgumst verkefnið með virðingu og auðmýkt. Stjórnmálamenn eru þjónar almennings.
En kjörnir fulltrúar Sjálfstæðisflokksins þurfa líka að sýna auðmýkt gagnvart eigin flokki og stefnu. Kosning furðuflokka fyrir nokkrum vikum snérist um skertan trúverðugleika stjórnmálaflokkanna. Stjórnmálaflokkar hafa glatað trúverðugleika vegna þess að þeir hafa ekki verið trúir sannfæringu sinni. Málamiðlanir hafa verið of margar og of dýru verði keyptar. Kjósendur upplifa að stjórnmálamenn segja eitt í kosningum og annað daginn eftir.
Því þarf að breyta. Stefnuskrá sem við samþykkjum á landsfundi á að vera lifandi þáttur í starfi flokksins. Leiðarljós forystunnar, kompás kjörinna fulltrúa.
Þannig stöndum við, við orð okkar, þannig erum við trúverðugur stjórnmálaflokkur.
Við þurfum líka að leyfa öllum hinu sterku röddum sem flokkurinn búa yfir að hljóma.
Sus og aðildarfélög þess, félög sjálfstæðiskvenna, SES, Verkalýðsráð og almenn félög. Allstaðar má finna framúrskarandi fólk sem við þurfum að virkja betur. Og við eigum líka að vera virkari í því að koma öllu okkar fólki á framfæri. Við eigum frábæra sveitarstjórnarmenn sem margir unnu góða sigra nýverið.Við erum með hreinan meirihluta í 13 sveitarfélögum og við bættum við okkur fylgi í öllum kjördæmum. Sjálfstæðisflokkurinn er greinilega stærsti stjórnmálaflokkur landsins. Við erum í sókn.
En hafið það hugfast að kosningabarátta næstu kosninga er hafin. Og ef við ætlum að sigla Sjálfstæðisflokknum í gegnum þau iðuköst sem einkenna stjórnmálin nú, þá verðum við stöðugt að vera vakandi fyrir því að trúverðugleiki Sjálfstæðisflokksins er í húfi. Hvern dag.
Ríkisstjórnin ráðalausa sér þetta ekki. Þau snúast eins og skopparakringlur í hverju málinu á fætur öðru. Stinga við fótum þegar best er að halda áfram og bregða á stökk þegar standa á í ístaðinu. Og á meðan ríkisstjórnin rambar um ráðalaus þurfum við Sjálfstæðismenn að sýna íslenskri þjóð að við séum þess verðir að njóta trausts hennar á ný.
Fyrir 20 árum var líka ráðalaus vinstristjórn við völd. Jóhanna og Steingrímur J voru ráðherrar. Og Sjálfstæðisflokkurinn, sem stuttu áður hafði fengið verstu kosningu sögu sinnar , var aftur kominn í sókn. Þá fór Sjálfstæðisflokkurinn í það verk byggja upp samfélagið eftir áratuga verðbólgu og sjóðasukk framsóknar og vinstri manna. Og lífkjör okkar urðu þau bestu í heimi. Nú blasir nýtt verkefni við. Stærsta og mikilvægasta verkefni í sögu þessa unga lýðveldis. Við þurfum að endurreisa Ísland.
Við skulum efla sjálfstraust íslensku þjóðarinnar og takast á við ögrandi verkefni og sigrast á þeim. Við megum í engu hika og hvergi hvika. Ég óska eftir stuðningi ykkar til að vera í framlínu þess verks. En við göngum til þess saman, hlið við hlið.
Við Sjálfstæðismenn erum allir jafnir og við stöndum saman.
---
Framboðsræða á landsfundi 26. júní 2010
Ákall um nýja hugsun
Niðurstöður nýliðinna sveitarstjórnarkosninga voru sögulegar. Kjósendur sýndu víða óánægju sína með störf stjórnmálaflokkanna í verki með því annaðhvort að mæta ekki á kjörstað eða með því að kjósa óhefðbundin framboð. Þessi djúpa óánægja brýst hvað skýrast fram í Reykjavík og á Akureyri. Vissulega eru Besti flokkurinn í Reykjavík og framboð L-listans á Akureyri ólík en engu að síður sýna þessar niðurstöður vilja kjósenda til breyttra vinnubragða. Hið sárgrætilega við úrslit kosninganna í Reykjavík er að Hanna Birna Kristjánsdóttir er forystumaður sem barist hefur fyrir breyttum vinnubrögðum í stjórnmálum. Enda var það augljóst í könnunum fyrir kosningar að meirihluti borgarbúa taldi hana hafa staðið sig vel í starfi. Rót óánægju kjósenda er því mun dýpri. Reyndar eru niðurstöður sveitarstjórnarkosninganna í öðrum sveitarfélögum með hefðbundnara sniði og er óhætt að draga þá ályktun að á þeim stöðum þar sem allt hefur gengið sinn vanagang meta kjósendur framboðin í samræmi við það. Ríflega þriðjungur kjósenda í Reykjavík ákvað að kjósa flokk sem enginn veit fyrir hvað stendur. Stjórnmálamenn verða að velta því fyrir sér hvað vakti fyrir kjósendum og hvað það er sem hefur misfarist. Ekki verður hjá því komist að draga þá ályktun að kjósendur séu vantrúaðir á orð stjórnmálamanna. Það er rof milli stjórnmálamanna og kjósenda í þessu landi. Fyrr en það breytist mun ekki takast að byggja það traust sem svo sárlega vantar.
Grunnstef Sjálfstæðisflokksins hefur ávallt verið frelsi einstaklingsins og réttur hans til athafna. Í þeim orðum felst jafnframt ákall um ábyrgð hans á gjörðum sínum og því samfélagi sem við viljum byggja hér upp. Það er einmitt þar, sem ég tel brýnt að við stöldrum við. Ef marka má niðurstöður kosninganna og þá gagnrýni sem kjósendur settu þar fram er óhjákvæmilegt fyrir Sjálfstæðisflokkinn að fara rækilega yfir það hvernig bregðast skuli við. Mér sýnist vaxandi krafa um að við höfum sjálf meira um það að segja hvernig ákvarðanir eru teknar. Að þegar flokkur er kosinn t.d. til Alþingis megi kjósendur í fyrsta lagi treysta því að flokkurinn standi við það sem hann segir og svo hitt, að kjósendur geti haft beinni áhrif á mikilvæg mál.
Nú virðast kjósendur taka sáralítið mark á því sem flokkarnir halda fram, enda hafa því miður verið fjöldamörg dæmi um það að margt breytist frá kosningastefnuskrá að gjörðum í ríkisstjórn. Eitt er að ná samkomulagi milli flokka um ólík sjónarmið - annað er að hverfa frá stefnumörkun sem mönnum hefur þótt mikilvæg og til framfara horfa. Við sjálfstæðismenn þekkjum því miður of mörg mál sem síendurtekið hafa verið samþykkt á landsfundi en aldrei komist í forgang ríkisstjórna. Vissulega er það svo, að ríkisstjórnir þurfa oft að bregðast við óvæntum atburðum í samfélaginu. Það gerðist með afdrifaríkum hætti þegar íslensku bankarnir hrundu til grunna og við tók röð atburða sem engan óraði fyrir. Við slíkar aðstæður þurfa menn að taka ákvarðanir sem geta gengið í berhögg við það sem upphaflega var lagt upp með. En við verðum að líta á slíka atburði sem undantekningar. Það þurfa ríkar ástæður að vera fyrir hendi svo algjör umskipti verði í einstökum málaflokkum með samningaviðræðum við ríkisstjórnarborðið. Þurfi engu að síður til slíks að koma er eðlilegt að leita allra leiða til að tryggja borgurunum rétt til að koma að slíkri ákvarðanatöku með beinum hætti.
Íslendingar létu skoðun sína á Icesave-samningunum í ljós með mjög skýrum hætti á liðnum vetri. Sú atkvæðagreiðsla hafði mikilvæg áhrif á framvindu þess flókna máls. Ég hef reyndar ávallt verið þeirrar skoðunar, að stjórnarskrána ætti ekki að túlka með þeim hætti sem forseti lýðveldisins hefur nú gert tvívegis. Það hefur lengi verið skoðun sérfræðinga í stjórnskipunarrétti. Það að forsetinn skuli í tvígang hafa ákveðið að beita stjórnarskránni á þennan veg gefur ríka ástæðu til að taka þessi ákvæði stjórnarskrár til endurskoðunar, búa þjóðaratkvæðagreiðslur í skýran og ótvíræðan farveg og veita kjósendum aukinn rétt til að hafa áhrif á úrslit mála milli kosninga. Þá er ekki átt við einhverjar skoðanakannanir um vilja kjósenda heldur að valdið sé raunverulega fært til þeirra um mál sem miklu varða.
Nýjar reglur um aukna aðkomu almennings geta þó aldrei verið nein allsherjarlausn í því ástandi sem nú er í þjóðfélaginu. Hins vegar geta þær verið mikilvægur þáttur í því að koma á beittari og þroskaðri umræðum um ýmis mál í þjóðfélaginu. Ég sé enga ástæðu til að ætla að innleiðing beins lýðræðis muni auka á flækjustig eða valda því að þjóðþrifamál fái ekki brautargengi. Ýmsir úrtölumenn sögðu Icesave-málið of flókið fyrir kjósendur. Ég er ósammála því hrokafulla viðhorfi. Íslendingar eru sjálfir fullfærir um að meta mikilvægi mála, alveg eins og þeir eru fullfærir um að ákveða hvaða straumar og stefnur eigi að vera ráðandi í stjórnun landsins. Ég er viss um að það vandræðaástand sem við horfum upp á í samskiptum þjóðarinnar við útlönd og birtist í forystulausri umsókn um aðild Íslands að ESB í Brussel væri í allt öðrum og farsælli farvegi ef farið hefði verið að tillögum okkar sjálfstæðismanna um þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarumsókn síðasta sumar. Hitt er þó grundvallaratriði að til þess að hægt sé að takast á um hvort æskilegt sé að beita beinu lýðræði við stjórnun landsins verður að byrja á því að undirbúa smíði skýrra og agaðra reglna um hvernig standa skuli að málum. Annars verður öll rökræða um þetta grundvallarmál fálmkennd og lítt til þess fallin að leiða okkur áfram á farsælli braut.
Það er í takt við grunnstefnu Sjálfstæðisflokksins að gera beint lýðræði að virkum þætti í ákvarðanatöku í þjóðmálum. Flokkur sem setur traust sitt á einstaklinginn og frelsi hans til athafna hlýtur jafnframt að virða vilja einstaklingsins til að ráða málum sínum sjálfur. Þar á meðal að taka virkan þátt í meiri háttar ákvörðunum í þjóðfélaginu.
Nú megum við ekki bregðast
Seðlabanki Íslands gaf út skýrslu um fjármálastöðugleika nú í vikunni. Þar kemur fram, að vaxandi hluti íslenskra heimila og fyrirtækja eru í verulegum vanda. Rúmlega helmingur heimila í greiðsluvanda er með gengistryggð lán og það eru ekki síst ungar barnafjölskyldur sem standa frammi fyrir þessum erfiður aðstæðum. Þá er talið líklegt að hlutfall þeirra sem skulda meira en þau eiga í húsnæði, muni hækka á næstu árum.
Endurskipulagning skulda heimila og fyrirtækja hefur tafist verulega og að reynslan sýni að dráttur á því að leyst sé úr þessum brýnu viðfangsefnum hefur neikvæð áhrif á endurreisn hagkerfisins.
Það er svo komið, að skuldavandi heimila og fyrirtækja er raunveruleg efnahagsleg ógn sem verður að taka á af festu.
Úrræði ríkisstjórnarinnar hafa reynst tafsöm og hafa engan verið nógu róttæk til að mæta vandanum. Þrjár nefndir þingsins eru með skuldamál heimilanna til umræðu, meðal annars mál frá félagsmálaráðherra um greiðsluaðlögun, frumvarp um stofnun embættis umboðsmanns skuldara og lækkun bílalána. Verulegan tíma mun taka að klára að vinna úr þessum málum og fjöldamörg álitaefni eru uppi um þau. Einnig er til umræðu hið svokallaða lyklafrumvarp Lilju Mósesdóttur. Fjöldamörg önnur mál og tillögur hafa verið ræddar á vettvangi þingsins til að takast á við vandann, en því miður hefur árangurinn látið á sér standa.
Nú er svo komið að tíminn er hreinlega að renna út. Nauðungarsölur hefjast á fullum þunga á haustmánuðum. Þá þurfum við, ef ekkert verður að gert, að horfa upp á að ungar barnafjölskyldur missi húsnæði sín og lenda í gríðarlegum þrengingum sem við sjáum ekki fyrir endann þá.
Við megum við ekki bregðast þeim sem að ósekju eru í vanda. Það er skylda allra þingmanna að takast á við og finna leiðir til þess að mæta honum. Fyrr í vetur voru ræddar tillögur um að færa niður höfuðstól allra fasteignaveðlána með því t.d. að færa aftur vísitölu til 1. janúar 2008. Sú leið, er ekki fullkomin frekar en aðrar, en hún er sanngjörn og mér finnst að skylda okkar að skoða hana í þaula. Nú hefur félagsmálaráðherra viðurkennt hana að hluta til með því leggja fram tillögu í síkum anda til að mæta vanda þeirra sem eru með skuldir vegna bílakaupa.
Fjölmargir þingmenn Sjálfstæðisflokksins hafa ítrekað farið fram á í umræðum á þingi og í nefndum þingsins að málefni heimila og fyrirtækja verði sett í algjöran forgang. Ástæða er til að leggja öll önnur þingmál til hliðar en þau sem snúa að bráðavanda heimilanna.
Ég tel fulla ástæðu til að alþingismenn taki sig saman og horfi á öll þau fjöldamörgu mál sem fyrir þinginu liggja á þessu sviði og komi fram með raunverulega lausnir - ekki plástra - nú á næstu tveimur vikum eða í allt sumar ef þurfa þykir. Tíminn er að renna út og við höfum ekkert leyfi til að bregðast því fólki sem á það á hættu að missa heimili sín.
Stöndum saman, segjum nei
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir og Ólöf Nordal skrifa:
Á morgun ganga landsmenn að kjörborðinu og greiða atkvæði um hina alræmdu Icesave samninga sem ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur keyrði í gegn um Alþingi um síðustu áramót. Allt frá liðnu sumri hefur Sjálfstæðisflokkurinn ásamt öðrum flokkum í stjórnarandstöðu og fjölmörgum almennum borgurum barist af alefli gegn þessum samningum. Ríkisstjórnin hefur hins vegar ekki hlustað – þvert á móti hefur hún beygt sig undir ofríki viðsemjenda.
Nú gefst Íslendingum langþráð tækifæri til að styrkja stöðu þjóðarinnar gagnvart Bretum og Hollendingum. Við skulum öll sem eitt mæta á kjörstað á morgun, segja nei við samningum ríkisstjórnarinnar og sýna viðsemjendum okkar og umheiminum öllum að Íslendingar munu aldrei fallast á óbilgjarnar þvinganir.
Stöndum saman, segjum nei!
Er Ísland stjórnlaust?
Fyrir rétt um ári sendi ríkisstjórnin frá sér fréttatilkynningu um stórátak í endurreisn atvinnulífsins. Skapa átti 4000 störf um allt land til að „stemma við auknu atvinnuleysi og stuðla að endurreisn atvinnulífs í landinu“ eins og sagði í fréttatilkynningu ríkisstjórnarinnar. Óhætt er að segja að lítið hefur farið fyrir efndunum á þessum áformum.
Í stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar segir að nauðsynlegt sé, með samstilltu átaki að ná góðum og jöfnum hagvexti. Átti það að gerast með því að örva innlent atvinnulíf, stuðla að erlendri fjárfestingu og koma á eðlilegum lánaviðskiptum við erlenda banka. Einnig segir í stjórnarsáttmálanum þegar kemur að vanda heimilanna að:
„misgengi verður að leiðrétta með lækkun á greiðslubyrði þeirra sem verst standa þar til verðmætasköpun atvinnulífsins tekur aftur að aukast.“
Lítið hefur farið fyrir efndum á þessum markmiðum ríkisstjórnarinnar, svo ekki sé minnst á það háleita markmið að ætla að verða norræn velferðarstjórn í besta skilningi þess orðs á þeim tímum þegar niðurskurður og stórfelldur samdráttur í ríkisútgjöldum blasti við. Sá hornsteinn ríkisstjórnarinnar er kannski helst til vitnis um að slík ríkisstjórn ræður ekki við það verkefni að taka erfiðar ákvarðanir í efnahagsmálum á krepputímum.
Ríkisstjórninni hefur algerlega mistekist að skapa hér ný atvinnutækifæri. Þvert á móti þvælist hún alls staðar fyrir þegar fjárfestar leita hófanna hér, með illa ígrunduðum skattahækkunum og endalausum innri átökum um hvaða atvinnuvegur sé leyfilegur hér og hvaða ekki. Stjórnvöld virðast ekki skilja það að ein mesta ógn okkar er að stilla atvinnugreinum upp hvorri á móti annarri og þar að auki stilla einkarekstri upp sem einum af óhreinu börnunum hennar Evu. Svona mun okkur ekki takast að komast upp úr vandanum. Í dæmaskyni nægir að nefna verkefni á sviði orkunýtingar hér á suðvesturhorninu og verkefni um einkarekstur í heilbrigðisgeiranum. Fyrir utan það uppátæki ríkisstjórnarinnar að efna til ófriðar um undirstöðu atvinnugrein þjóðarinnar, sjávarútveginn.
Þá er langur vegur frá að ríkisstjórnin hafi staðið við stóru orðin um vanda heimilanna. Það er ekki nóg að ætla að byggja skýjaborgir í stjórnarsáttmálum og tala fjálglega um velferðarbrýr og skjaldborgir þegar íslensk heimili eru berskjölduð og nánast stödd úti á rúmsjó. Frestun á nauðungarsölum er því miður illur frestur fyrir heimilin, enda safna skuldirnar dráttarvöxtum allan þann tíma sem fresturinn varir. Ríkisstjórnin verður að gera sér grein fyrir því hvers konar ógn blasir við efnahagslífi þjóðarinnar ef heimilinn í landinu ná ekki að koma sér upp þrótt til að takast á við uppbygginguna.
Fyrir utan allt þetta einkennir endalaust sundurlyndi þessa ríkisstjórn. Það voru stór mistök að þröngva ESB málinu í gegnum þingið eins og gert var í sumar, með brotinn meirihluta sem þurfti að stóla á einstaka þingmenn stjórnarandstöðu. Slíkt hefði skilið eftir sig sár hjá heilli ríkisstjórn, hvað þá hjá ríkisstjórn þar sem sjónarmiðin eru svo ólík að nánast virðist ógerningur að ná saman um neitt.
Þegar kemur að skynsamlegri orkunýtingu tala menn alveg í kross á ríkisstjórnarheimilinu og verkstjóri ríkisstjórnarinnar, sem kvartaði svo mjög undan verkstjórn fyrri ríkisstjórnar, ræður ekki neitt við neitt. Vinstri grænir hafa greinilega ákveðið að setja víglínuna við virkjanamálin og það virðist fátt benda til þess að Samfylkingin hafi kraft til að sækja fram þar.
Og svo er það Icesave málið. Þar hefur ríkisstjórnin með yfirgangi sínum komið málum þannig fyrir að erlend ríki kröfðust þess að stjórnarandstaðan kæmi að samningaborðinu, öðruvísi væri ekki hægt að hefja neinar viðræður eftir synjun forsetans. Einhvers staðar þætti slíkt algjör höfnun á sitjandi ríkisstjórn í lýðræðisríki, en þessi ríkisstjórn lætur það yfir sig ganga. Það á bara að sitja hvað sem á gengur.
Sjálfstæðisflokkurinn hefur allt frá stjórnarskiptum sýnt mikla ábyrgð í Icesave málinu og sett hagsmuni Íslands fram yfir stundarhagsmuni þegar að því máli hefur komið, minnugur þess í hvaða farveg málið var sett haustið 2008. Og í því ljósi hefur forysta flokksins tekið þátt í viðræðum með stjórnvöldum við viðsemjendur af heilindum. Ég fullyrði að það er vegna afstöðu stjórnarandstöðunnar sem þeir afleitu samningar sem ríkisstjórnin gerði, munu ekki ná fram að ganga.
Ríkisstjórnin er nú eins og höfuðlaus her því miður þar sem sundurlyndi og aðgerðarleysi er mikið. Það er hending að ný stjórnarfrumvörp séu lögð fram – á tímum þar sem ríkisstjórn á að leggja nótt við dag um að koma fram með tillögur og aðgerðir til bjargar íslenskum efnahag.
Er von að spurt sé hvor landið sé stjórnlaust?
Dubai og Icesave
Fyrir fáum misserum hefðu fáum dottið í hug að furstadæmið Dubai væri á leið í þrot. Þar flaut kampavínið, gull í hverri skál og skíðabrekkur í verslunarmiðstöðvum. Þar dugðu ekki 5 stjörnu hótel, þau urðu að vera 7 stjörnu. Stefnan var að byggja á þjónustu og verslun – endalausir skýjakljúfar voru reistir, en ekki nægjanleg framleiðsla. Það er ekki hægt að keyra hagkerfi án þess að undir liggi öflug verðmætasköpun í formi framleiðslu - annað er því miður loft eins og dæmin sanna.
Enda hefur gamanið kárnað í Dubai. Sá opinberi sjóður, sem staðið hefur fyrir partíinu er kominn að fótum fram. Allt virðist hafa verið byggt á erlendri skuldasöfnun og eins og við Íslendingar þekkjum manna best kann slíkt ekki góðri lukku að stýra. Fréttir af vanda Dubai hafa tröllriðið heiminum undanfarna daga og hlutabréfamarkaðir hvarvetna lækkað. Ég vakti máls á Dubai málinu á Alþingi í dag og benti á hversu gríðarleg áhrif Dubai kreppan gæti haft á vestræn hagkerfi, ekki síst Bretland - og þar með Icesave málið sem menn vilja stundum tala um á mjög einangraðan hátt.
Snúum okkur að viðfangsefninu:
Bretar hafa verið mjög umfangsmiklir á Dubai og breskar fjármálastofnanir hafa lánað umtalsvert fé til landsins. Bresku bankarnir, sem sumir hafa nýlega fengið hressilega innspýtingu frá yfirvöldum vegna efnhagshrunsins, t.d. RBS, eiga mikið undir á Dubai. Fréttir berast frá Bandaríkjunum, Asíu og Bretlandi um áhrif hvarvetna vegna Dubai hrunsins. Nú eru menn að meta áhættuna og taka stöðuna.
Góðvinur okkar, Hr. Gordon Brown hefur töluverðar áhyggjur vegna stöðu Bretlands í þessu. Hann hyggst taka málið upp á vettvangi G20 og er vongóður um að farsæl lausn fáist. Ekki var hann mjög áhugasamur þegar nágrannaþjóðin Ísland lenti í sínum vandræðum - nema að síður sé og meðhöndlaði saklausa Íslendinga eins og glæpamenn – og við borgum reikninginn.
Landsbanki Íslands gamli var umfangsmikill í útlöndum og mikill hluta eigna hans er erlendis, ekki síst í Bretlandi. Landsbankinn var í miklum samskiptum við RBS. Nú þarf að fá úr því skorið hvort einhverjar eigur Landsbanka Íslands eru í Dubai. Nú þarf að kanna hvort hrunið í Dubai hafi áhrif á endurheimtur í þrotabú íslensku bankanna.
Hrunið í Dubai gæti hæglega haft þau áhrif að vextir í heiminum halda áfram að vera lágir. Vextir eru nú í sögulegu lágmarki (nema á Íslandi!) til þess að örva hagkerfi um allan heim. Verði framhald á vandanum, sem ég vona að sjálfsögðu að verði ekki, verða vextir líkast til áfram lágir. Áður en vandi Dubai birtist okkur, töldu menn að vextir héldust lágir næstu 2 – 3 árin. Nú gæti vel orðið svo, að vextir haldist lágir mun lengur.
Ein allra mesta hætta í Icesave málinu eru vaxtagreiðslurnar. Eftir að efnahagslegu fyrirvararnir sem Alþingi samþykkti í sumar voru teknir úr sambandi, er ljóst að við munum alltaf þurfa að borga vextina upp í topp. Jafnframt er ljóst, að krafa Tryggingasjóðsins í þrotabú Landsbankans er þannig vaxin, að höfuðstóllinn verður forgangskrafa en vextirnir eftirstæð krafa. Tjónið er því mikið.
Þegar er ljóst, að Bretar og Hollendingar hagnast verulega á viðskiptum sínum við okkur vegna þess að þeir fjármagna sig á 1,25% lægri vöxtum en þeir lána okkur á. Þessi vaxtamunur hleypur á hundruðum milljarða þegar allt er talið. Með þessu háttarlagi staðfesta Bretar og Hollendingar að hér er ekki um að ræða samskipti milli tveggja sjálfstæðra ríkja heldur hreinan viðskiptasamning sem þeim finnst eðlilegt að stórgræða á.
Höfuðstóll Icesave skuldarinnar mun verða hár á allra næstu árum. Síðan vonum við öll að endurheimtur úr búi Landsbankans skili sér inn á höfuðstól skuldarinnar til lækkunar. Þess vegna liggur í augum uppi að vaxtaberandi höfuðstóll Icesave skuldarinnar á allranæstu árum verður afdrifaríkur. Á því tímabili er mikilvægt að vextirnir séu lágir.
Fastir vextir á Icesave skuldbindingunni er 5,55%. Svo mun það verða út allan skuldbindingartímann, verði málið samþykkt í óbreyttri mynd. Almennir vextir í heiminum eru nú um og undir 1%. Vaxandi líkur eru til þess að þeir haldist lágir næstu ár. Verði það svo, hefur það mjög jákvæð áhrif á Icesave skuldbindinguna.
Það má ekki horfa framhjá þessu mikilvæga atriði í Icesave málinu.
Vandinn í Dubai getur reynst alþjóðlegum mörkuðum þungbær. Hann gæti líka haft áhrif á eignasafn íslensku bankanna- um það vitum við ekkert. En hann getur líka varpað ljósi á þróun vaxta í heiminum og það eigum við að nýta okkur orðið til þess að endurskoða þær vaxtaákvarðanir sem teknar voru í vor í Icesave málinu. Það er dýrkeypt að selja sig undir gríðarháa fasta vexti þegar vel er hugsanlegt að raunvextir í heiminum haldist lágir um nokkurn tíma.
Nú er tækifærið til að gera lokatilraun til að verja okkur í þessu ömurlega Icesave máli, nýtum okkur það!.
Bannað að hafa aðra skoðun Árni Þór?
Árna Þór Sigurðssyni er nokkuð niðri fyrir í pistli sínum hér á Pressunni. Nú er það svo, að þeir sem leyfa sér að hafa aðra skoðun á því hvernig best er að stýra landinu og eru hægri menn ofan í kaupið, eiga að þegja.
Árni Þór segir:
„Þeir geta auðvitað hamast á stjórninni, einkum Vinstri grænum eins og þeir vilja en þjóðin kaus aðra leið en farin hefur verið undanfarin ár undir leiðsögn Sjálfstæðisflokksins. Hún kaus að beygja til vinstri, þjóðin er einfaldlega vinstri sinnaðri í dag en hún var á mektarárum flokks Þorsteins Pálssonar undir forystu Davíðs Oddssonar. Þannig virkar lýðræðið og vonandi fær það að vera í friði fyrir skríbentum hægri manna.“
Svo mörg voru þau orð. Nú eiga þjóðfélagsgagnrýnendur að hafa sig hæga. Passa sig á að halda ekki hægri sinnuðum sjónarmiðum á lofti, hvað þá tala fyrir stefnumálum Sjálfstæðisflokksins.
Er nú bannað að gagnrýna þá ríkisstjórn sem hér situr og veita henni málefnanlegt aðhald? Er bannað að benda á þá að ríkisstjórninni hefur mistekist að skapa nauðsynlega sátt í þjóðfélaginu? Að uppbygging atvinnulífs hvaða nafni sem nefnist er í ógöngum? Að skattastefna ríkisstjórnarinnar verði heimilum hér ofviða? Er bannað að benda ríkisstjórninni á aðra leiðir út úr vandanum?
Var það ekki sérstakt kappsmál ríkisstjórnarinnar að hér næðist samstarf og samstaða milli flokka um brýn framfaramál? Hvar er sú samstaða nú? Af skrifum Árna Þórs er ljóst að sú samstaða má ekki byggjast á því að sjálfstæðismenn tali fyrir sínum stefnumálum.
Mér líst illa þetta. Er þetta sú mikla og opinskáa lýðræðisumræða sem stjórnarflokkarnir hafa viljað stæra sig af. Það verða allir að þola gagnrýni, hvort sem þeir hafa unnið sigur í kosningum eða ekki. Það að ríkisstjórnin hafi fengið gott umboð í síðastliðnum kosningum getur aldrei hlíft þeim við gagnrýni, umræðu og hugmyndum úr öðrum áttum.
En hvað er það sem fer svona óskaplega í taugarnar á Árna Þór Sigurðssyni? Hann telur að Þorsteinn Pálsson sé að stíga í vænginn við miðjusækna Samfylkingarmenn. Ef það fer svona fyrir brjóstið á honum, segir það meira um ástandið á stjórnarheimilinu en nokkuð annað.
Eða er það kannski orð Styrmis Gunnarssonar, sem slær á athyglisverða strengi í Morgunblaðinu um helgina þegar hann bendir á hlutverk Sjálfstæðisflokksins við sköpun íslensks velferðarsamfélags. Styrmir hvetur Sjálfstæðisflokkinn, réttilega, til að huga sérstaklega að þessum málum á komandi mánuðum og árum. Ekki getur það verið, að slík brýning hafi í taugar Árna Þórs. Eða hvað. Við skulum takast á um málefni, leiðir, strauma og stefnu. Ekki ákveða hverjir eigi að þegja og hverjir eigi að tala.
Meginatriðið er að í pistli Árna Þórs Sigurðssonar skín óþægilega í þá skoðun höfundar að sumar skoðanir séu verri en aðrar og eigi ekki rétt á sér í þjóðfélagsumræðu.
Ég vona að Árni Þór Sigurðsson hafi verið svefnlaus þegar hann skrifaði þennan pistil. Ég vil ekki trúa því að hann telji sig hafa einkaleyfi á hverjir tjái sig um hvað á Íslandi árið 2009. Þá erum við illa stödd.
Icesave og öryggisnetið
Icesave málið er komið aftur inn í þingið. Ég vonaðist til að til þess þyrfti ekki að koma, heldur tæki ríkisstjórnin niðurstöðu Alþingis í sumar af þeirri festu, að viðsemjendur okkar skildu að Alþingi var alvara með þeim fyrirvörum sem settir voru. Ég vonaði að forsvarsmenn ríkisstjórnarinnar færu strax í það að tala við þjóðhöfðingja annarra landa og afla sjónarmiðum okkar stuðnings.
Ég hefði haldið að ekkert verkefni væri brýnna en það. Tala við forsvarsmenn Evrópusambandsins, tala við stærstu þjóðirnar í Alþjóðagjaldeyrissjóðnum, Bandaríkjamenn og Asíuþjóðirnar. En því miður var það ekki gert.
Þess í stað gerði ríkisstjórnin sömu mistökin aftur, lét viðsemjendur hafa frumkvæði í málinu og lét þeim að lýsa sinni skoðun og sínum tillögum við fyrirvörum Alþingis og gerðu þessi lög frá Alþingi um leið að sérstöku samningsefni.
Nú liggur niðurstaðan fyrir og í þeim samningi sem nú hefur verið undirritaður stendur skýrum stöfum að samningurinn taki gildi þegar íslensk stjórnvöld:
„as soon as reasonably practicable after the date of this Agreement, submitt to the Icelandic parliament a bill providing for the unconditional and unreserved authorisation of the guarantee given by Iceland undert the Amended Loan Agreement….“
Samkvæmt þessu hafa íslensk stjórnvöld ákveðið að fá samþykki Alþingis fyrir því frumvarpi sem nú hefur verið lagt fram og með vísan til ofangreinds, verður ekki breytt að neinu leyti. Ég býst við að ríkisstjórnin hefði ekki skrifað undir Icesave samninga í annað sinn nema vegna þess að hún telji sig hafa meirihluta fyrir málinu á þinginu. Ég á ekki von á því að ríkisstjórnin taki séns á því að verða gert brottræk í annað sinn. Slíkt yrði ekki aðeins til vansa fyrir þessa ríkisstjórn, slíkt gæti haft alvarlegar afleiðingar fyrir orðspor þjóðarinnar, að menn standi ekki við gerða samninga. Og ekki er á bætandi í þeim efnum.
Undanfarna daga hafa þeir stjórnarliðar, sem helst börðust á móti Icesave samningunum í sumar fallið frá því að mikilvægt sé að ná breiðri samstöðu á Alþingi um Icesave málið. Þess í stað hafa þeir bent á og klifað á því, að Sjálfstæðisflokkurinn bæri mikla ábyrgð á þessu máli og fulltrúum hans væri nær að axla þá ábyrgð. Og svo er enn og aftur bent á minnisblað frá því síðasta haust.
Um þetta vil ég segja: Sjálfstæðisflokkurinn stóð að því að leitað skyldi samninga í Icesave málinu. Alþingi tók fast á því máli í lok árs 2008, og má þá segja að Alþingi hafi í hið fyrra sinn sett fram skilyrði um það hvernig á málinu skyldi haldið. Niðurstaðan varð sú að samningaleiðin skyldi reynd til þrautar en niðurstaðan mætti ekki verða okkur of þungbær og lagalegur réttur okkar í málinu var áréttaður.
Mér finnst þetta skipta máli þegar fullyrt er, að fulltrúar Sjálfstæðisflokksins á Alþingi vilji ekki axla ábyrgð á gjörðum fyrri ríkisstjórnar. Ég var á þeirri skoðun í sumar í vinnu fjárlaganefndar, að það væri hlutverk Sjálfstæðisflokksins að reyna að lagfæra þetta ómögulega Icesave samkomulag eins og kostur væri. Ég taldi það vera ótvírætt hlutverk mitt á Alþingi að reyna að verja hagsmuni íslensku þjóðarinnar. Í því efni fannst mér afar mikilvægt að þær byrðar sem þessir samningar þá fólu í sér yrðu ekki of þungir fyrir þjóðina. Ég tel, að í því efni sé skylda okkar að horfa til komandi kynslóða og láta þeim ekki eftir að borga það sem er okkar að klára. Ég er tilbúin til að seilast mjög langt til að koma í veg fyrir slíka hluti. Þótt það þýði vandræði í samningaviðræðum við Breta og Hollendinga, skiptir það minna máli heldur en slíkir langtímahagsmunir.
Um þetta snérist vinna fjárlaganefndar að stórum hluta í sumar, að tryggja efnahagslegt sjálfstæði og að tryggja lagalega stöðu þjóðarinnar . Og niðurstaðan var sú að til urðu þessir svokölluðu efnahagslegu fyrirvarar þar sem tryggt var, að árleg afborgun vegna Icesave tæki mið að getu þjóðarinnar til að borga. Þar var jafnframt tryggt, að Alþingi gæti takmarkað ríkisábyrgðina og að hún standi ekki um aldur og ævi.
Nú er Icesave samningarnir hinir síðari komnir til landsins og þeir eru alls ekki í samræmi við niðurstöðu Alþingis þrátt fyrir að stjórnarliðarnir, nú nánast sameinaðir, hamist við að telja þjóðinni í trú um að svo sé. Nú eru stjórnarliðarnir komnir ofan í hjólförin sem þóttu svo gamandags í sumar, þegar þeir þurftu á stjórnarandstöðunni að halda. Nú er ekki lengur talað um að allir þurfi að hjálpast að. Söngurinn er annar og falskari.
Sannleikurinn er auðvitað sá, að ríkisstjórnin hefur ákveðið, með þingflokka beggja flokka á bak við sig, að Icesave málið í núverandi búningi eigi að fara í gegn. Í sjálfu sér er ekkert við það að athuga. Það er meirihluta stjórn í landinu sem leggur fram frumvarp og auðvitað ættu menn að gera ráð fyrir að stjórnarfrumvörp færi í gegn. Auðvitað á það ekki að vera endalaust vafaatriði hvort ríkisstjórn, með stjórnarsáttmála, og öruggan þingmeirihluta geti komið málum í gegn.
Ríkisstjórn Vinstri grænna og Samfylkingar telur að Icesave málið sé ásættanlegt og í samræmi við fyrirvara Alþingis. Andófsmennirnir í Vinstri grænum ganga svo langt að segja að þeir efnahagslegu fyrirvarar sem Alþingi setti í sumar séu tryggir. Það er rangt.
Það er lykilatriði í efnahagslegu fyrirvörunum að árleg greiðsla eigi að taka mið af hagvaxtaþróun í landinu. í Icesave samningunum hinum síðari hefur hins vegar verið ákveðið, að vextir skuli alltaf greiðast, þótt afborgun af höfuðstól taki mið af efnahagslegu fyrirvörunum. Við þetta hef ég ðeins eina „smávægilega“ athugasemd: Vextirnir eru eiginlega ein aðalstærðin í Icesave málinu! Það er engin vörn í þessu lengur. Og það þýðir ekki fyrir fylgismenn ríkisstjórnarinnar að láta sem svo sé. Fyrir utan endalausa ríkisábyrgð og haldlausa lagalega fyrirvara.
Mér finnst dapurlegt að svona sé komið. Mér finnst ótækt að á rödd löggjafans hafi ekki verið hlustað og að hreinlega sé litið á lög sem sett eru í landinu þannig, að í lagi sé að undirrita samninga í trássi við þau! Mér finnst líka ekki hægt, að fylgismenn ríkisstjórnarinnar komi ekki hreint fram og segi satt um það að málið í núverandi búningi er ekki í samræmi við niðurstöðu Alþingis. Ef ríkisstjórnin telur engu að síður að málið sé nógu gott til samþykkis verður hún að koma með haldbær rök fyrir því.
Ég stend bakvið þá fyrirvara sem samþykktir voru fyrir tæpum tveimur mánuðum síðan. Lengra er ekki hægt að ganga í þessu Icesave máli.
Rangt Steingrímur!
Það var makalaust að hlusta á Steingrím Jóhann Sigfússon fjármálaráðherra í Kastljósi á fimmtudagskvöld. Þar sagðist hann gera allt sem hægt væri til að halda lífi í fyrstu hreinu vinstristjórn lýðveldistímans.
Það er óhætt að segja það. Formaður VG er á stanslausum flótta undan stefnu síns eigin flokks og er nú að telja þjóðinni trú um allt það sem hann gagnrýndi sem harðast í aðdraganda stjórnarskipta.
Allur sá málflutningur ráðherrans er efni í heilan greinaflokk. Ég ætla að staldra við eitt atriði hér.
Fjármálaráðherra hélt því fram að við Íslendingar hefðum tapað möguleikum okkar til að láta reyna á lagalegan rétt okkar í Icesave-málinu 7. janúar sl. Þá hefði frestur okkar til slíkra hluta runnið út. Þetta er kolrangt hjá ráðherranum og ótrúlegt að hann skuli segja þjóðinni slíka hluti. Sannleikurinn er sá, að 7. janúar sl. runnu út möguleikar okkar til að hnekkja freklegri beitingu Breta á hryðjuverkalögum. Það er allt annað mál og ekki ráðherranum sæmandi að villa svo um fyrir fólki.
Hitt er svo annað mál, að Alþingi ákvað í desember sl. að reyna til þrautar að ná samningum við Breta og Hollendinga, enda yrði tekið tillit til þeirra ógnaraðstæðna sem ríktu á Íslandi. Þar kom einnig fram nokkuð sem fjármálaráðherra vill ekki kannast við; að við Íslendingar stæðum fast á því að lagaleg óvissa væri um greiðsluskyldu Íslendinga. Alþingi Íslendinga áskildi sér rétt í desember sl. til að hafna óaðgengilegum samningum fyrir íslenska þjóð. Því miður fór það svo, að hreina vinstristjórnin kom heim með slíkan ófögnuð.
Fjármálaráðherra talar um að nú dugi ekki kjarklausir stjórnmálamenn. Það er rétt hjá honum.